Adı: Boğazkesen (Ekmekçi-Ali Ağa) Camii
Tarihi: 1480-1515
Dönemi: Dulkadiroğlu Beyliği
Yaptıran (Banisi): Alaüddevle Bey’in Ekmekçibaşı Hacı Ali Ağa Bin Abdullah.
Statüsü: Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu’nun 06.12.1985 tarih ve 1629 sayılı kararıyla tescil edilmiştir.
İnceleme: Caminin İnşâ kitabesi olmadığı için yapım tarihini bilemiyoruz. Fakat yapı arşiv belgelerine göre, Dulkadiroğlu Beyliği hükümdarı Alaüddevle Bey’in (1480-1515) Ekmekçibaşı Hacı Ali tarafından yaptırılmıştır. Buna göre caminin, Alâüddevle Bey'in hükümdarlık dönemi olan 1480- 1515 yılları arasında inşa edildiği anlaşılmaktadır.
Arşiv belgelerinde caminin, Alâüddevle Bey'in (1480-1515) utekası (azatı köle) ve Ekmekcibaşısı olan Ali Ağa bin Abdullah tarafından yaptırıldığı belirtilmektedir. Bu yapı; 1563 tarihli Maraş tahrir defterinde "Ali Ağa Mescidi", 1247 H/ 1831-32 tarihli belgede hem "Ekmekci Camii" hem de "Ali Mescidi", 31 Mart 1876 tarihli Maraş Şer'iye Sicili'nde "Boğazkesen Cami-i Şerifi", Vakıfların Şahsiyet Kayıt Defteri'nde ve Cemaziye'l-ahır 1138 H./ Şubat 1726 M. tarihli belgede "Ekmekci Hacı Ali Mescid-i Şerifi" olarak geçmektedir.
Ayrıca Maraş'a ilk defa 1648 yılında gelen Evliya Çelebi ise "Boğazkesen Camii" ismiyle bahsetmek- tedir [B.O.A.. C. EV., Nu: 18589; V.G.M. Arş., Şahsiyet Kayıt Defteri, Nu.: 167, Sıra: 2360; Evliya Çelebi Seyahatnâmesi XIII (1971), 198; Yinanç Elibüyük 1 (1988), 40, 76; Kazıcı (1990), 17; Hurç (1995), 52; Tekin (1996), 82].
Yapı, iki derenin kesiştiği noktada bulunduğu için, günümüzde de olduğu gibi, daha çok "Boğazkesen Camii" ismiyle tanınmıştır. Bundan dolayı caminin bulunduğu bölgeye "Boğazkesen Mahallesi" adı verilmiştir, bugün ise, caminin bânisi Hacı Ali Ağa'nın görevinden dolayı "Ekmekci Mahallesi" adı ile tanınmaktadır.
Kahramanmaraş’a ait eski fotoğrafta Boğazkesen Camii’nin 1890’lı yıllara toprak damlı olduğu anlaşılmaktadır. Mevcut kubbenin ise 1900’lü yılların başında inşa edildiğini söylemek mümkün. Nitekim 1921 tarihli fotoğrafta kubbenin yer aldığı görülmektedir. (GÖRSEL 2, 3, 4)
1930’lu yıllara ait fotoğraflarda, caminin batı tarafındaki duvarın hemen önünden bir derenin aktığı anlaşılmaktadır. Camiye giriş bu derenin üzerindeki ahşap köprü ile sağlandığı görülmekte. (GÖRSEL 5)Daha sonraki yıllarda şehir genelinde derelerin kapatılmasıyla birlikte oluşan kot farkı nedeniyle, caminin batı duvarının bir kısmının toprak altında kaldığı görülmektedir. (GÖRSEL 6)




















